Od najmłodszych lat zafascynowany harcerstwem. Zorganizował i stworzył pierwszą drużynę skautową w Czeladzi. Poznajmy Zdzisława Czarnomskiego.
Zdzisław Czarnomski urodził się 4 marca 1894 roku w Sławniowie koło Częstochowy, w rodzinie Zdzisława i Marii z domu Zdrzyzała. Niestety, bardzo szybko stracił ojca, co było wielką traumą dla całej rodziny.
Następnie jego matka powtórnie wyszła za mąż. Jej wybrankiem serca został Antoni Przyłucki. Po ślubie Zdzisław z bratem Aleksandrem i matką przeprowadzili się do Czeladzi, gdzie ojczym od 1897 roku pracował w utworzonej przez kopalnię „Saturn” szkole powszechnej, popularnie nazywanej „Na Skałce”. Początkowo był nauczycielem, ale później awansował i został jej kierownikiem.
W Czeladzi Zdzisław Czarnomski ukończył szkołę podstawową. Swoją dalszą naukę kontynuował w szkole średniej w sąsiednim Sosnowcu. W tym czasie przystąpił do saturnowskiego „Sokoła”.
W 1912 roku bohater naszego artykułu uczestniczył w zlocie w Krakowie. Tam poznał skautów z Galicji oraz ich ideologię i zasady działania tworzącego się ruchu. Zafascynowany nim wrócił do swojego miasta i postanowił założyć drużynę skautową przy Saturnie. Jego zaangażowanie i determinacja przyczyniły się do szybkiego skompletowania zespołu. Już w 1913 roku powstał pierwszy zastęp, który w dość krótkim czasie powiększył się do pełnoprawnej drużyny harcerskiej, podporządkowanej Naczelnej Komendzie Skautowej.
Zdzisław Czarnomski miał dar przekonywania, a ludzie widzieli w nim przywódcę. Był zresztą komendantem utworzonej przez siebie grupy niemal przez 20 lat. Nawet w okresie I wojny światowej nie zaprzestał działalności, co może świadczyć o jego ogromnym przywiązaniu i odwadze. W 1916 roku jego drużyna przyłączona została do Związku Harcerstwa Polskiego. Co ważne, była to I Zagłębiowska Drużyna Harcerzy na Saturnie. Nazwa ta obowiązywała do końca 1924 roku, kiedy to zmieniono numerację i nadano jej miano V MDH w Czeladzi. Czarnomski był też pracownikiem komisji ds. jeńców Tymczasowej Rady Stanu.
W 1918 roku Zdzisław Czarnomski jako ochotnik wstąpił do wojska, w którym służył do roku 1921. Po powrocie podjął pracę w kopalni Saturn. Został zatrudniony na stanowisku urzędnika ekspedycji. Ponownie został też komendantem drużyny saturnowskiej. Kilka lat później został mianowany podharcmistrzem, a następnie harcmistrzem. Pełnił też funkcję zastępcy hufcowego Hufca Powiatu Będzińskiego. Funkcji tej nie pełnił jednak długo, ponieważ postanowił z niej zrezygnować i intensywnie zająć się upadającą drużyną skautowską.
Po wybuchu II wojny światowej wszystkie grupy harcerskie na terenie naszego kraju schodzą do podziemia i tam organizują się, tworząc Szare Szeregi. Nie inaczej było też w Czeladzi. Czarnomski wspólnie ze starszymi harcerzami prowadził szkolenia wojskowe. Nie podobało się to okupantom, którzy usuwali podziemne organizacje. Na początku 1940 roku gestapo dopadło też samego Zdzisława Czarnomskiego, którego aresztowało. Po kilku miesiącach został jednak wypuszczony na wolność, ale tylko po to, aby tydzień później znów go aresztować. Tym razem z żoną Marią.
Wkrótce po ponownym aresztowaniu Zdzisław Czarnomski został wywieziony do obozu w Dachau, a następnie do Mauthausen-Gusen, gdzie 6 grudnia 1941 roku zmarł. Osierocił dwóch synów – 13-letniego Zdzisława i 11-letniego Jana. Oboje wraz z matką Marią przeżyli wojnę.
Zdzisław Czarnomski przez całe swoje życie kierował się dobrem i wierzył w ludzi. Do końca swoich dni był wierny słowom: „Wszystko co nasze, Polsce oddamy”. Za wzorową postawę harcerza i patrioty zaskarbił sobie szacunek mieszkańców najstarszego miasta Zagłębia Dąbrowskiego, którzy uhonorowali go. W 1982 roku jego imieniem nazwano hufiec ZHP w Czeladzi. Jego nazwisko nosi również jedna z czeladzkich ulic.n
Bibliografia: WikiZagłębie, A. Rejdak – „Patroni naszych ulic. Czeladź”, archiwum Muzeum Saturn w Czeladzi
