Mieszkaniec Sosnowca, podczas prac remontowych na podwórku, odnalazł fragmenty macew pochodzących najprawdopodobniej z sosnowieckiego cmentarza żydowskiego przy ulicy Gospodarczej.

Ukryte pod ziemią macewy użyte były jako fundament ogrodzenia i nigdy wcześniej nie zostały odkryte przez właściciela posesji. – Sosnowiczanin, zdając sobie z wartości odkrycia, zabezpieczył kamienne płyty i skontaktował się z nami informując o znalezisku – mówi Michał Mercik, pełnomocnik prezydenta ds. kultury, rozwoju i dialogu społecznego.

Żydowski nagrobki znaleziono w Sosnowcu – fot. UM Sosnowiec

Żydowskie nagrobki jako umocnienie płotu

Zabezpieczonych zostało łącznie 17 kamieni, z czego dziewięć z napisami. Jest jedna niemal całkowicie kompletna stela, niewielkich rozmiarów, z pozostałościami złoceń w literach, zamknięta łukiem, pośrodku którego znajduje się ryte przedstawienie trójramiennego świecznika. Jego treść brzmi następująco: „Tu spoczywa niewiasta prawa i skromna, 66-letnia, Zelda Fejga, córka naszego nauczyciela, pana Jicchaka Mordechaja, żona pana Awrahama Chajima, błogosławionej pamięci, Goldstein. Odeszła 24 kislew roku 696 [20.12.1935]. Niech będzie dusza jej związana w węźle życia”.

Wszystkie pozostałe piaskowcowe nagrobki również upamiętniają zamężne lub owdowiałe kobiety. – Na jednym fragmencie, należącym do żony Mosze Fe…era, możemy odczytać jeszcze rok śmierci: [5]691 = 1930/1931. Natomiast z górnej połówki jedynej granitowej tablicy dowiemy się, że pierwotnie wieńczyła grób 21-letniej Malki, niewiasty prawej i skromnej – wyjaśnia Sławomir Pastuszka.

Żydowski nagrobki znaleziono w Sosnowcu – fot. UM Sosnowiec

Macewy zostaną złożone w żydowskiej części nekropoli

Według relacji mieszkańca Sosnowca, w latach okupacji macewy wykonane z piaskowca lub granitu zwożono z żydowskiego cmentarza na plac przy ulicy Udziałowej. Później Niemcy używali ich jako materiał budowlany. Z macew bądź ich fragmentów wznoszono piece, murki i ogrodzenia, używano ich do brukowania ulic, wykorzystywano jako krawężniki.

Dziś macewy ozdobione inskrypcjami i symbolami niosącymi informacje o życiu konkretnych ludzi i ich rodzin, mieszkańców Sosnowca, wracają na cmentarz. – Po konsultacji z Przewodniczącym Chewra Kadisza Katowice, panem Sławomirem Pastuszką, ustalono iż macewy zostaną oczyszczone, a następnie przewiezione i złożone w żydowskiej części sosnowieckiej nekropoli czterech wyznań – przekazała Dobrawa Skonieczna-Gawlik z Wydziału Kultury i Promocji Miasta.

PRZECZYTAJ TAKŻE:

5 pomysłów na sfinansowanie wkładu własnego przy kredycie hipotecznym