Samorząd Zawiercia przejął XIX-wieczny budynek dawnej synagogi. Obiekt ma stać się miejscem integracji międzypokoleniowej oraz pamięci.
Po decyzji Wojewody Śląskiego, gmina Zawiercie już oficjalnie stała się właścicielem budynku dawnej synagogi i działki, na której znajduje się obiekt. – Tym samym konsekwentnie realizujemy nasze działania, dzięki którym zaniedbane wcześniej miejsca odzyskają dawny blask – podkreśla Prezydent Zawiercia Łukasz Konarski.
Decyzja jest ostateczna, a wcześniej postępowanie w tej sprawie, na wniosek Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach, prowadziła Komisja Regulacyjna do spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich. Postępowanie trwało od 1998 roku, w kwietniu 2019 roku prezydent Zawiercia złożył wniosek o przejęcie obiektu i działki. Sam budynek jest obecnie w złym stanie technicznym.
– Obiekt i teren przejmujemy za darmo i docelowo chcemy stworzyć tam m.in. przestrzeń kulturalną sprzyjającą integracji międzypokoleniowej oraz miejsce pamięci. Staramy się o dofinansowanie na generalny remont i dlatego już dziś prosimy o pomoc mieszkańców – mówi Łukasz Konarski. – Szukamy zdjęć synagogi i osób, które pamiętają jak ten budynek wyglądał przed wojną od strony ulicy Marszałkowskiej – dodaje.
Pomysłów na zagospodarowanie budynku i jego otoczenia było wiele. Proponowano powstanie m.in. muzeum nawiązującego do tradycji przemysłowej, sali koncertowej, czytelni, miejsca warsztatów muzycznych i filmowych czy strefy chemika.
Wcześniej głos w tym temacie zabrali także przedstawiciele Zawierciańskiego Forum Młodzieży, którzy jednogłośnie stwierdzili, że zależy im na stworzeniu miejsca przyjaznego i zarazem łatwo dostępnego dla młodzieży. Młodzi mieszkańcy Zawiercia chcieliby, by był to obiekt, w którym mogliby rozwijać różnego rodzaju pasje artystyczne i muzyczne, ale także zdobywać nowe umiejętności w zakresie np. programowania, grafiki czy animacji.
Ostatecznie, mieszkańcy oraz włodarze miasta zdecydowali, że w budynku powinna powstać przestrzeń kulturalna sprzyjająca integracji międzypokoleniowej.
Synagoga w Zawierciu znajduje się przy ulicy Marszałkowskiej 41. Została zbudowana w 1880 roku. Murowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. W zachodniej części znajdował się przedsionek, z którego wchodziło się do obszernej, głównej sali modlitewnej.
Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny budynek synagogi kilkakrotnie przebudowywano. Przez długi czas w synagodze mieściły się sklepy. Przez wiele lat stał opuszczony, niszczejąc i tracąc swój urok. Obecnie budynek zatracił swój oryginalny wygląd wewnętrzny oraz zewnętrzny.
