Znajdujące się na cmentarzu ewangelickim w Sosnowcu mauzoleum rodziny Dietlów jest jednym z najcenniejszych obiektów architektury z początku XX wieku. Jaka jest historia tego urokliwego miejsca?

Urodzony w 1839 roku w Saksonii Henryk Dietel jest jedną z bardziej znanych i zasłużonych dla Sosnowca i całego regionu osób. Przyczynił się do rozwoju gospodarki, oświaty oraz do budowy wielu ciekawych i urokliwych obiektów. Po jego śmierci wybudowano dla niego okazałe mauzoleum.

Mauzoleum rodziny Dietlów znajduje się na cmentarzu ewangelickim przy ulicy Smutnej w Sosnowcu. Położona w jego centralnej części kaplica jest jedną z najbardziej okazałych budowli. Przez wielu regionalistów uważana jest za żywy dowód świadczący o wielowyznaniowości i wielokulturowości Sosnowca.

Kaplica powstała w 1912 roku według projektu Józefa Pomian-Pomiatowskiego. Wybudowana została w stylistyce architektury rzymskiej. Jej cechą charakterystyczną jest monumentalizm i surowość form. Skąd ten efekt? Projektant wzorował się bowiem na stylistyce antycznych grobowców oraz dobierał specjalne materiały. To zresztą niejedyne budowle, w których zastosowano podobne cechy. Znaleźć je możemy m.in. w kościele Matki Boskiej Bolesnej w Dąbrowie Górniczej, kościele św. Jana Chrzciciela w Sosnowcu (Niwka) czy kościele św. Joachima w Sosnowcu (Zagórze).

Mauzoleum rodziny Dietlów w Sosnowcu – fot. Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Jana w Sosnowcu

Mauzoleum Dietlów ma formę rotundy, nakrytej płaską kopułą, która kryta jest blachą miedzianą. Okazała budowla otoczona jest niewysokim murem, zbudowanym z ciosów kamiennych. Od strony ścieżki prowadzącej do wejścia znajdują się metalowe słupki z łańcuchami, a następnie trójstopniowe kamienne schodki.

W środku również jest co podziwiać. Obiekt ten jest dwukondygnacyjny – na górze znajduje się kaplica, a na dole podziemna krypta grobowa. Na wprost wejścia rzuca się szybko w oczy marmurowy ołtarz z centralnym krzyżem oraz prosta mensa ołtarzowa. Z kolei w kamienną posadzkę wmontowana jest płyta, która jest swoistym włazem do krypty.

Krypta składa się z części centralnej, w której pochowany jest Henryk Dietel i jego żona Klara, a także z półkolistej niszy zawierającej dwadzieścia dwie prostokątne płyty nagrobne. W jednej z nich spoczywa brat Klary Dietel – Richard Jacob oraz jego żona Helena z domu Schroter. W części centralnej krypty do tej pory zachowało się nawet popiersie Henryka Dietla.

Mauzoleum rodziny Dietlów w Sosnowcu – fot. Parafia Ewangelicko-Augsburska św. Jana w Sosnowcu

Z mauzoleum wiąże się także interesująca historia. Otóż pod koniec II wojny światowej radziecki żołnierz, wchodząc do jego podziemi, przewrócił stojące tam popiersie Dietla, pozbawiając go nosa.

Na przełomie XX i XXI wieku cmentarz ewangelicki był często dewastowany i rozkradany. Akty wandalizmu nie ominęły również omawianego mauzoleum. Wykradziono z niego m.in. lichtarze, mosiężne detale drzwi, a także zerwano miedziane obróbki blacharskie i pokrycie dachowe.

Dopiero w 2008 roku zdecydowano się na gruntowną renowację tej monumentalnej budowli. Rok później udało się naprawić pokrycie dachu, a także dokonano remontu elewacji.

Mauzoleum co roku 1 i 2 listopada udostępniane jest mieszkańcom. Każdy może wtedy przyjść i zobaczyć to niezwykle ciekawe i inspirujące miejsce.

W dniu Wszystkich Świętych mauzoleum otwarte będzie w godz. 11.45-19.00, a dzień później od 10.45 do 12.00.

– W czasie otwarcia w mauzoleum będziemy kwestować na rzecz ratowania najcenniejszych zabytków cmentarza ewangelickiego, w tym także dietlowskiego mauzoleum – wyjaśniają opiekunowie sosnowieckiego cmentarza.

Bibliografia: WikiZagłębie, Kompleks cmentarzy w Sosnowcu przy ulicy Smutnej, mat. Parafii Ewangelicko-Augsburskiej św. Jana w Sosnowu.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here