„Chcieliśmy być wolni i wolność sobie zawdzięczać” – dziś obchodziliśmy 74. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, również miasta Zagłębia uczciły pamięć bohaterów tamtych dni.

Wystąpienie zbrojne, które rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17, było największą akcją zbrojną przeciwko niemieckiemu okupantowi. Siły AK w Okręgu Warszawskim liczyły ok. 45 tys. żołnierzy.

Oprócz nich do powstania przyłączyło się ok. 2,5 tys. żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, Korpusu Bezpieczeństwa, Polskiej Armii Ludowej oraz Armii Ludowej. Walczący pochodzili z niemal wszystkich regionów Polski. Powstańcy byli słabo uzbrojeni. Stanęli do starcia z wyszkolonymi i doskonale wyposażonymi formacjami niemieckimi, liczącymi ok. 25 tys. ludzi. Hitlerowcy mieli wsparcie artylerii, pancerniaków i lotnictwa.

63 dni heroicznej walki o niepodległość Polski zakończyły się kapitulacją 2 października. W czasie działań zbrojnych zginęło ponad 18 tys. powstańców i 180 tys. cywilów. AK-owcy trafili do obozów jenieckich.

Zryw, który w zamyśle powstańców miał dać wolność Warszawie, miał być również przykładem dla reszty Polski i otworzyć drogę do wyzwolenia. Klęska powstania pogrzebała polskie nadzieje na ustanowienie powojennego ładu w kraju bez dominującej roli ZSRR. Niepodległościowe dążenia ostatecznie zostały przekreślone przez postanowienia międzynarodowej konferencji w Jałcie, na mocy których kraj przeszedł w strefę wpływów Stalina.

W 74. rocznicę tych wydarzeń w całej Polsce obchodzone były uroczystości upamiętniające powstańców, również w miastach Zagłębia. 1 sierpnia, w Dąbrowie Górniczej na terenie Fabryki Pełnej Życia uroczystości rozpoczęły się o godzinie 16:00. W programie znalazły się m.in., warsztaty artystyczne przygotowanie przez Młodzieżowy Ośrodek Pracy Twórczej i piosenka harcerska w wykonaniu Hufiec ZHP Dąbrowa Górnicza, a także wystawa plenerowa „Powstanie Warszawskie”, przygotowana przez IPN, złożona z wielu, często unikatowych, fotografii opatrzonych rysem historycznym.

Również w Sosnowcu odbyły się uroczystości rocznicowe. Przy Pomniku Kobiet Walczących w szeregach Armii Krajowej na Placu Inki, zebrani uczcili pamięć powstańców minutą ciszy. Umocowano także tabliczkę z kodem QR na tablicy pamiątkowej, która promuje edukacyjną grę turystyczną „Miejsca pamięci Armii Krajowej w Sosnowcu”. Grę opracowuje dr. hab. Marek Cieciura we współpracy z Oddziałem Śląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Sosnowiec. To pierwsza z 18 tabliczek zaplanowanych do wykorzystania podczas „Patriotycznej gry komunikacyjnej”.

O godzinie 17:00, czyli w godzinę wybuchu powstania, w miastach zawyły syreny.