„Ptaszarnia z ulicy Teatralnej” – to tytuł wystawy w Pałacu Schoena w Sosnowcu, przygotowanej z okazji 120-lecia Teatru Zagłębia, który rozpoczął działalność, nim Sosnowiec formalnie stał się miastem.
Jubileusz 120-lecia Teatru Zagłębia stał się doskonałą okazją do przypomnienia dziejów tej jednej z najważniejszych w mieście i regionie instytucji kultury, która rozpoczęła działalność zanim Sosnowiec formalnie stał się miastem. Jest to także świetna okazja, aby zaprezentować dorobek artystyczny tej instytucji.
Nazwa wystawy nawiązuje do miejsca, w którym ptaki w niezwykłym spektaklu pokazują całą swoją cudowność. Nie dziwi zatem fakt, że wystawa prezentuje pamiątki związane z najstarszymi dziejami Teatru Zagłębia, ukazując jego pokaźny dorobek oraz trudności, z jakimi borykała się placówka na przestrzeni lat.
– Początki sosnowieckiej sceny wiążą się nierozerwalnie z trudną historią Polski, będącej wówczas pod zaborami, stąd instytucja ta miała ściśle sprecyzowaną ideologię. Polski repertuar oparty na rodzimej literaturze, realizowany w latach walki o przynależność narodową, był nie tylko ważny dla lokalnej społeczności, ale też silnie oddziaływał na ludność dwu zaborów: rosyjskiego i pruskiego. Jednocześnie trudna sytuacja polityczna na pograniczu Zagłębia i Śląska, rewolucja robotnicza 1905 roku i zbliżająca się I wojna światowa, odbiły się negatywnie na kondycji teatru – mówi Anna Makarska, kurator wystawy.
Wśród materiałów archiwalnych znajdują się m.in. afisze teatralne z początku XX wieku, fotografie z przedstawień oraz pisma i protokoły z podpisami poszczególnych dyrektorów z okresu międzywojennego.
Liczne zdjęcia ze spektakli, programy teatralne, projekty kostiumów i scenografii oraz kostiumy z lat 1956-1990 są cennym świadectwem pracy wybitnych reżyserów, aktorów i scenografów sosnowieckiej sceny.
Symbol ptaka, który jest motywem przewodnim wystawy, nawiązuje także do powszechnego przekonania o tym, że artyści to wolne ptaki, tworzący barwne dzieła, kroczący tylko sobie znanymi ścieżkami. Ptaki są także elementem ostatnich, najsłynniejszych spektakli Teatru Zagłębia.
Ekspozycja nawiązuje również do artystycznej działalności Tadeusza Kantora, zwracając uwagę na jego powiązania z Sosnowcem poprzez koligacje rodzinne – był synem znanego regionalisty Mariana Kantora-Mirskiego.
Jedna z części wystawy ukazuje fotografie autorstwa Macieja Stobierskiego i Jerzego Chrapki, będące świadectwem ostatnich pięciu lat działalności teatru. Odwołuje się także do ważniejszych realizacji scenicznych, za które zespół zdobył w ostatnich latach liczne nagrody na międzynarodowych i ogólnopolskich festiwalach – spektaklu w reżyserii Remigiusza Brzyka: „Korzeniec”, zrealizowaneg na podstawie powieści Zbigniewa Białasa oraz „Koń, kobieta i kanarek” na podstawie tekstu Tomasza Śpiewaka.
Eksponaty pochodzą ze zbiorów Pałacu Schoena oraz Teatru Zagłębia, część natomiast wypożyczona jest z takich instytucji, jak: Muzeum Teatralne przy Teatrze Wielkim w Warszawie, Muzeum Śląskie w Katowicach, Muzeum Narodowe w Krakowie czy Archiwum Państwowe w Katowicach oraz Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Wystawę „Ptaszarnia z ulicy Teatralnej” w Pałacu Schoena podziwiać można do 13 sierpnia 2017 roku.
