Rozpoczęły się prace remontowe obejmujące kolejny fragment muru zewnętrznego będzińskiego zamku. Tym razem renowacji i naprawie poddane zostaną wybrzuszenia muru zewnętrznego.

Jest to II etap zadania pod nazwą „Wzmocnienie, renowacja i naprawa na Zamku w Będzinie: wybrzuszonych fragmentów kamiennego lica obwodowego muru zewnętrznego Zamku wraz z przyległymi przyporami od strony północno-wschodniej”. Pierwszy etap związany z remontem fragmentu muru od strony północno-wschodniej zakończył się w połowie maja.

W zakres prac budowlanych wchodzi m.in. rozebranie uszkodzonego, wybrzuszonego i odchylonego od pionu fragmentu muru na długości około 5 m, demontaż tymczasowej podpory północnej, wykonanie warstwy mineralnej zaprawy wodoszczelnej na powierzchni czołowej i na powierzchniach bocznych murów po rozbiórce.

Ponadto odbędzie się montaż stalowych kotew iniekcyjnych ze stali nierdzewnej, odbudowa muru na wykonanym fundamencie z zachowaniem historycznego wątku muru, renowacja lica muru na częściach zachowanych wraz z przyporami i spoinowanie wapienną zaprawą historyczną.

Zamek w Będzinie - fot. MC

Zamek w Będzinie dumą regionu

Będziński zamek położony jest na wysokiej skarpie i góruje nad miastem. Budowla jest przykładem budownictwa obronnego z połowy XIV wieku. Zamek był ważnym ogniwem systemu obronnego zachodniej granicy Polski przed najazdami od strony Śląska i Czech. Był również strategicznym obiektem pod kątem bezpieczeństwa wodnych i lądowych dróg handlowych, chodzi m.in. o trakt kupiecki ze Śląska do Krakowa.

Zamek po raz pierwszy odnotowany jest w dokumentach od 1349 roku, kiedy to wymieniono Wiernka – burgrabiego będzińskiego. Wspominają o nim również Jan z Czarnkowa i Jan Długosz w spisie warownych budowli wzniesionych przez Kazimierza Wielkiego.

Zamek w Będzinie - fot. MC

Pierwsze umocnienia na Górze Zamkowej najprawdopodobniej powstały w IX wieku i zostały zbudowane przez Wiślan. Powstały gród był kilkakrotnie przebudowywany. Szczególnego znaczenia warownia nabrała pod koniec XIII wieku, kiedy stała się jednym z najdalej wysuniętych miejsc Ziemi Krakowskiej. W 1364 roku gościł tu Karol IV cesarz niemiecki i król czeski.

W 1434 roku na zamku zawarto ugodę pomiędzy panami śląskimi i małopolskimi w sprawie zwalczania przygranicznych rabusiów, a w 1588 zostały tu zawarte „Pakty będzińsko-bytomskie” zobowiązujące Maksymiliana Habsburga do zrzeczenia się pretensji do tronu polskiego.

W murach zamkowych gościli również królowie polscy – Henryk Walezy, Jan III Sobieski czy tez August II Mocny. W roku 1616 pożar strawił miasto i zamek, a odbudowaną warownię zniszczyli Szwedzi w 1655 roku. Zamek powtórnie doprowadzono do stanu świetności.

W połowie XIV wieku wzniesiono również wieżę, do której nieco później dobudowano budynek mieszkalny zwany kasztelem. Zespół budowli otoczony został dwoma obwodami murów kamiennych rozdzielonych międzymurzem. Do zamku górnego od zachodu przylegał tzw. dolny zamek z dwoma basztami i murem.

Zamek będziński był sprzężony z murem kościoła oraz murami miejskimi. Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie neogotyckiej z 1834 roku przeprowadzonej przez Franciszka Marię Lanciego oraz pracom rekonstrukcyjnym przeprowadzonym w latach 1952-56 wg projektu inż. Zygmunta Gawlika.