AKS Górnik Niwka Sosnowiec to jeden z najbardziej zasłużonych klubów w naszym regionie. W tym roku obchodził swoje stulecie istnienia.

Początki klubu z Niwki sięgają 1917 roku. Jego protoplastą była Korona – jednosekcyjny piłkarski klub sportowy utworzony z inicjatywy ówczesnego sekretarza gminy w Niwce, Andrzeja Kowalika. Grali w niej uczniowie szkoły oraz pracownicy kopalni Jerzy i późniejszej Fabryki Maszyn Górniczych. Jej założycielem był Bolesław Krupiński.

Początkowo drużyna w Niwce grała głównie na łąkach przy Moście Renardowskim nad Przemszą. Wyróżniającymi się piłkarzami byli m.in. Edward Smoczarski, Mieczysław Fijałkowski, Wiktor Łapiński, Stanisław Śliwa i Henryk Ziółkowski.

W 1924 roku Korona zawiesiła swoją działalność. Powodem były coraz większe trudności finansowe. Część zawodników przeszła do innych klubów, a część utworzyła drużynę piłkarską przy Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży.

Powstanie klubu

AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne
AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne

W latach 1924-1928 działało w Niwce już kilka klubów – utworzona w 1926 roku przez Adama Nogaja i Franciszka Wolskiego Niweczanka, a także Strzelec, Samson i Achilles. Działaczom brakowało jednak silnego klubu nawiązującego do tradycji wspomnianej już Korony. Pod koniec lat dwudziestych postanowili więc utworzyć nowy klub. I tak w 1928 roku, z inicjatywy Franciszka Stołki i Franciszka Płocińskiego oraz Władysława Burzyńskiego, w Zagłębiu pojawił się Amatorski Klub Sportowy Niwka.

Przez cztery lata będzińskie władze powiatowe nie chciały jednak zatwierdzić statutu AKS-u. Władze pod nazwą „amatorski” obawiały się elementów „wiechrzycielskich i przewrotnych”. Statut zatwierdzono dopiero w 1932 roku. Przez ten czas piłkarze występowali jako Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży.

Początki były trudne

AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne
AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne

Piłkarze AKS-u początkowo występowali w zagłębiowskiej D-klasie. W 1932 roku awansowali i do 1935 roku grali w C-klasie. Następnie wywalczyli awans do A-klasy. W sezonie 1938/1939 zdobyli nawet wicemistrzostwo Zagłębiowskiego Okręgu Piłki Nożnej. W drużynie grali wówczas Jan Borynia, Marian Caba, Tadeusz i Wiesław Fajkiszowie, Franciszek Płociński, Franciszek i Jan Stolkowie, Adam Nogaj, Wiktor Pluciński czy Henryk Ziółkowski.

AKS Niwka dysponował boiskiem nad Białą Przemszą. Nie posiadał jednak własnego lokalu. Działacze korzystali z pomieszczeń KSM lub prywatnych mieszkań.

O okresie międzywojennym, oprócz piłki nożnej, w Niwce działały również inne sekcje – hokeja na lodzie (od 1933/1934), lekkoatletyczna (od 1928 roku) i kolarska.

Grali w konspiracji

AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne
AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne

W okresie II wojny światowej zespół (jako KS Niwka) brał udział w rozgrywkach o tytuł mistrza Zagłębia Dąbrowskiego. Zawodnicy w konspiracji grali na boiskach na Upadowej i na Jęzorze.

Po wyzwoleniu Zagłębia, wiosną 1945 roku AKS Niwka został reaktywowany. Prezesem klubu został Henryk Ziółkowski. Powstawały też nowe sekcje – bokserska, siatkarska, tenisa stołowego, lekkoatletyczna i kolarska.

Najlepsze lata AKS-u

Od 1948 roku klubem opiekowała się KWK Niwka-Modrzejów. Nosił on wówczas nazwę AKS Górnik Niwka. Kopalnia zadbała też o rozwój infrastruktury – wybudowała stadion i halę sportową.

Najlepszy okres w historii zielonej koniczynki przypadł na lata siedemdziesiąte. Wtedy to sosnowiczanie po raz pierwszy awansowali na zaplecze ekstraklasy (ówczesna II liga). W drużynie prowadzonej przez Mariana Tobika występowali m.in. Jerzy Kloc, Leszek Tobik, Jerzy Musiał, Kazimierz Biedak, Mirosław Chudy, Jerzy Miedziński, Tadeusz Gręda, Wiesław Micuda i Marek Muc.

AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne
AKS Górnik Niwka Sosnowiec – fot. arch. prywatne

W II lidze AKS występował przez sześć sezonów (do 1976) i w 1984 roku. Wyróżniającymi się graczami byli wtedy m.in. Józef Grząba i Zbigniew Mikołajow.

Od 1991 roku klub sponsorowany był przez miejscową kopalnię, która wspierała także piłkarzy i koszykarzy Wisły Kraków, a także Wytwórnię Maszyn Górniczych.

Trudne czasy

AKS Górnik Niwka świętował 100. urodziny – fot. MZ
AKS Górnik Niwka świętował 100. urodziny – fot. MZ

W okresie transformacji ustrojowej klub znalazł się w trudnej sytuacji. W wyniku zmian w polskim górnictwie, kopalnia przestała go finansować. Efektem tego była likwidacja kilku sekcji. AKS popadł w długi, a jego obiekty zaczęły niszczeć.

PRZECZYTAJ: Klub z Sosnowca świętował stulecie istnienia

Sytuacja poprawiła się nieco w 2004 roku, kiedy to obiekt przejęło miasto. Od 2001 roku klub występował pod nazwą AKS Niwka Sosnowiec.

– Był to dla nas bardzo trudny czas. Za wszelką cenę staraliśmy się jednak ratować ten klub. Udało nam się namówić miasto, aby przejęło obiekt, który dziś jest jednym z piękniejszych w Zagłębiu. Te trudne czasy to już na szczęście historia. Teraz trzeba patrzeć w przyszłość i cieszę się, że działacze klubu stawiają na młodzież – mówi Józef Grząba.

Obecnie AKS Górnik Niwka występuje w sosnowieckiej Patrick A-klasie. Działacze stawiają też na grupy młodzieżowe.

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here